بسیجی کیست؟ علی(ع) بسیجی بود
فارس نوشت: در این نوشتار در پاسخ به سوال بسیجی کیست، مولفه هایی از
رهنمودهای حضرت آیت الله خامنهای استخراج شده و در ذیل چهار سرفصل: الف-
معنای بسیج ب- مولفههای هویتبخش بسیجی ج- بسیجی شامل چه کسانی است؟ د-
مظهر یک بسیجی کامل؛ طبقه بندی گردیده است.
چکیده
بازتعریف هویت بسیج و بسیجی و تعمق و تدبر در فهم آن یکی از ضروریترین نیازها و وظایف امروز نسل امروز بسیج در آستانه آغاز دهه چهارم انقلاب اسلامی است. بیشک از آنجا که بسیج فرزند عزیز و صالح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) و شاگرد خلف ایشان حضرت آیت الله خامنهای است، برای رسیدن به شناختی حقیقی از معنای بسیجی و مولفهها و شاخصههای هویت بسیجی، باید به سراغ آراء و نظرات ایشان رفت و کلام این دو بزرگوار را مرور نمود.
در این نوشتار در پاسخ به سوال بسیجی کیست، مولفه هایی از رهنمودهای حضرت آیت الله خامنهای استخراج شده و در ذیل چهار سرفصل: الف- معنای بسیج ب- مولفههای هویتبخش بسیجی ج- بسیجی شامل چه کسانی است؟ د- مظهر یک بسیجی کامل؛ طبقه بندی گردیده است.
الف- معنای بسیج
1- حرکت عظیم ملت ایران، همراه با آگاهی
2- احساس آمیختهی با عقلانیت
3- حرکت و عمل آمیختهی با مبنای فکری
4- عملگرایی همراه با آرمانگرایی
5-دیدن افقهای دوردست؛ اینها مجموعهای است که ذهنیت و هویت بسیج را تشکیل میدهد.
6-اگر بخواهیم بسیج را در یک تعریف کوتاه معرفی کنیم، باید بگوییم: بسیج، عبارت است از مجموعهای که در آن، پاکترین انسانها، فداکارترین و آماده به کارترین جوانان کشور، در راه اهداف عالی این ملت و برای به کمال رساندن و به خوشبختی نائل کردن این کشور، جمع شدهاند.
7- بسیج، عبارت است از تشکیلاتی که در آن، افراد متفرق و تنها، به یک مجموعهی عظیم و منسجم و به یک گروه آگاه، متعهد، بصیر و بینای به مسائل کشور و به نیاز ملت، تبدیل میشوند.
8- مجموعهای که دشمن را بیمناک و دوستان را امیدوار و خاطرجمع میکند. معنای بسیج، این است.
9- بسیج در حقیقت، مظهر یک وحدت مقدس، میان افراد ملت است.
10- بسیج در واقع، مظهر عشق و ایمان و آگاهی و مجاهدت و آمادگی کامل، برای سربلند کردن کشور و ملت است. همهی انسانهایی که این خصوصیات را دارند، در واقع جزو بسیجند.
11-بسیج حرکتی خردمندانه؛ حرکت بسیج هم، از روز اول تا امروز، یک حرکت خردمندانه بوده است. به تبلیغات دشمنان، که بهترین جوانان ما و فداکارترین و با صفاترین و نورانیترین عناصر این ملت را، به تعصب و تحجر متهم میکنند، کاری نداریم.
12- بسیج حرکتی عمیق و منطبق بر نیازهای دنیای اسلام: بسیج یک حرکت بی ریشه و سطحی و صرفاً ازروی احساسات نیست، بسیج یک حرکت منطقی و عمیق و اسلامی و منطبق بر نیازهای دنیای اسلام – و به طریق اولی – جامعه اسلامی است. قرآن کریم می فرماید: «هو الذی ایدک بنصره و بالمؤمنین» ای پیامبر، خدای متعال تو را، هم به وسیله نصرت خودش و هم از طریق مؤمنین مؤید قرار داد و کمک کرد. این خیل عظیم مؤمنینی که در اینجا مورد اشاره آیه قران قرار گرفتهاند، عبارت دیگری است از آنچه که امروز به نام بسیج در جامعه ما قرار دارد.
13- بسیج یعنی حضور در صحنه؛ بسیج، یعنی حضور در میدانهایی که نظام اسلامی، وظیفهی انسانی و الهی و نیازهای کشور، حضور او را در آن میدانها لازم میداند و او را به آنها فرا میخواند. بسیجی، هر یک از آحاد ملت است که در هرجایی که به حضور او نیاز هست، آماده باشد.
14- بسیج یعنی حضور با ایمانترینها برای دفاع از کشور: بسیج، یعنی حضور بهترین و با نشاطترین و باایمانترین نیروهای عظیم ملت در میدانهایی که برای منافع ملی و برای اهداف بالا، کشورشان به آنها نیاز دارد. همیشه بهترین و خالصترین و شرافتمندترین و پرافتخارترین انسانها، این خصوصیات را دارند. بسیج در یک کشور، معنایش آن زمرهای است که حاضرند این پرچم افتخار را بر دوش بکشند و برایش سرمایهگذاری کنند؛ که آسان هم نیست.
15- امروز همه جوانان ما، پیران ما، دانشجویان ما، روحانیون ما، بزرگان ما، کوچکان ما و قشرهای مختلف مافهمیدهاند که سعادتشان در این است که اسلام را با بصیرت و با روشنبینی و خردمندی بفهمند و آن را بهکار گیرند تا بتوانند از دشمنیها بکاهند، دشمنیها را دفع کنند. این همان بسیج است؛ حقیقت بسیج یعنی این. ارتش بیست میلیونی که امام فرمودند، یعنی این.
16- بسیج به این معناست که جوانان ملت و عناصر کاری ملت، در میدانهای سخت، احساس کنند که به امید خدا و با توکل بر او، دارای چنان قدرت و توانایی هستند که میتوانند در مقابل دشمنان بایستند. این، معنای بسیج است.
17- بعضی خیال میکنند بسیج یک سازمان دولتی است؛ اما اینطور نیست. بسیج مجموعهای غیر رسمی در خدمت انقلاب: بسیج معنایش این است که آن روزی که میدان دفاع از مرزهای کشور یا از استقلال کشور یا از سربلندی کشور مطرح باشد و باز بشود، این فقط سازمانهای رسمی نیستند که وارد میدان میشوند؛ بلکه آحاد ملت به اینها کمک میکنند و وارد میدان میشوند؛ همچنان که در طول این بیست سال، در دوران جنگ و قبل از جنگ و بعد از جنگ وارد شدند. این معنای بسیج است.
اگر هر کدام از دستگاههای گوناگون کشور روحیهی بسیجی پیدا کنند، توفیقاتشان بیشتر میشود... فرهنگ بسیجی است که میتواند بر همه تحولات این کشور فایق بیاید و حرکت این کشور را تضمین کند.
ب- مؤلفههای هویت بخش بسیج
1- معنویت
2- شجاعت
3- غیرت
4- استقلال
5- آزادگی
6- اسیر خواستهای حقیر نشدن
7- بیدار شدن
8- حساس بودن
9- انگیزه داشتن
10- امید
11- تکیه به هدایت الهی و اعتماد به کمک الهی
12- ایمان عمیق؛ تلاش مخلصانه؛هشیاری در شناخت دشمن؛ گذشت و ایثار در برابر دوست؛و ایستادگی و مقاومت شجاعانه و خستگیناپذیر؛ این آن حقیقت والایی که امام بزرگوار ما به خاطر آن، بسیجی بودن را افتخار خود میدانست.
13- روشنبینی؛ حرکت منطقی و خردمندانه؛ محاسبات دقیق، کار دقیق و نتایج علمی جزو خصوصیاتی بوده که از روز اول تا امروز، در بسیج مردمی محسوس بوده است.
14- عنصر مؤمن انقلابی علاقهمند به سرنوشت میهن
15- علاقهمند به سرنوشت کشور
16- یک فرد فداکار
17- بسیج همچنین یعنی: انسان باهمتی که غیرت دینی و دانایی فکری و نیازشناسی و ابتکار و جوشش ذهنی و خلاقیت دارد ووارد میدان میشود.
18- بسیجی، یعنی: دلِ با ایمان،مغزِ متفکّر، دارای آمادگی برای همه میدانهایی که وظیفهای انسان را به آن میدانها فرا میخواند. این معنای بسیجی است.
19- از همه قشرها یک بسیجی، آن کسی است که مقدورات و امکان خود را در راه هدفهای عظیم این ملت به میدان میآورد؛ خود را سهیم میکند؛ خود را مسؤول میداند و مایل نیست کنار بنشیند، تا دیگران تلاش کنند، او هم نگاه کند؛ یا آنجایی که سودمند است، سودش را ببرد؛ و یا تا یک گوشهاش ساییده شد، بنا کند به ایراد گرفتن و اعتراض کردن؛ اینجور انسان هم در جامعه داریم؛ بسیجی آن کسی است که اینگونه نیست.
20- روحیه بسیجی یک روحیهای است که اگر در هر نقطهای و در هر قشری بهوجود بیاید، در آنجا فعالیت و نشاط و حرکت و حیات را مضاعف و چند برابر میکند؛ این معنای بسیج است.
21- شرط دیگر این است که در مقابل این حرکت و کار، از کسی مزد نخواهد. مزد، مربوط به جایی است که کسی از بیرون به ما انگیزه میدهد - این کار را بکن، این پول را بگیر - وقتی ما از درون و عمق جان و از عشقمان انگیزه میگیریم، از چه کسی میخواهیم مزد بگیریم؟ مزد دادن، تحقیر ماست؛ تحقیر انسانی است که از درون دارد، میجوشد. اینها خصوصیات یک انسان بسیجی است؛ فرهنگ بسیج یعنی این. هیچ ملت باشرفی از وجود مجموعه بسیجی در درون خود بینیاز نیست.
22- جهاد و شهادت، دو فصل بزرگ حرکت بسیج: مکتب بسیج، مکتب مجاهدت معنوی و مخلصانه است. این مجاهدت، برای ملت و کشور و بالاتر از همه برای دین خدا و سرافرازی پرچم آزادگی اسلامی در همهی دنیاست. این مجاهدت خطراتی دارد. بالاترین خطر برای انسان، جان باختن است. در مکتب بسیج، نام این جان باختن «شهادت» است. جهاد و شهادت، دو فصل بزرگ حرکت بسیجی است.
مولفههای دانشجوی بسیجی
حضرت امام خمینی(ره) در پیام خویش به مناسبت هفته بسیج در سال 1367 در ضرورت و هویت تشکل بسیج دانشجویی می فرمایند:« بسیج باید مثل گذشته و با قدرت و اطمینان خاطر به کار خود ادامه دهد و امروز یکی از ضروری ترین تشکلها بسیج دانشجو و طلبه است.»
1- دانشجوی بسیجی، آن عنصر نورانی و پاکنهادی است که در حال فراگرفتن دانش و آمادهسازی علمی و فکری خود برای شرکت در پیشرفت مادی ملت و کشورش، چراغ ایمان و هدایت را نیز در دل خود و در محیط دانشگاه فروزان میکند و فضا را با صلاح و صفا و نورانیت خود نورانی میسازد.
2- دانشجوی بسیجی کسی است که دشمن کمینگرفته را از یاد نمیبرد و غافلانه، خود و دانشگاه و کشورش را به دست تطاول دشمن نمیسپرد.
3- دانشجوی بسیجی، جوانی خود را مغتنم میشمرد و از لحظههای گرانبهای آن برای خودسازی علمی و فکری و روحی بهره میگیرد.
4- دانشجوی بسیجی، پیکار فرهنگی و فکری و عقلانی را نیز مانند حضور در میدانهای جنگ، با تکیه بر هوشمندی و تلاش و توکل به پیش میبرد و خود را در همه حال، سرباز اسلام و انقلاب و فرزند خمینی کبیر میشمرد.
5- بسیج دانشجویی در عین آنکه یک تشکل نظمیافته و برخوردار از سازماندهی است، نه در جناحهای سیاسی، هضم و حل میشود و نه خود را رقیب سازمانهای دانشجویی متعارف میشمرد.
6- هر دانشجویی با هر سلیقهی سیاسی، اگر پایبند به ارزشهای انقلاب و آمادهی حضور در عرصهی مبارزهی فرهنگی و سیاسی با استکبار و ایادی آشکار و نقابدار آن است، میتواند در خیل بسیجیان دانشگاه و عضوی از بسیج دانشجویی باشد.
ج) بسیج شامل چه کسانی است؟
1- آن کسی که با ایمان است، دنبال اهداف والاست، حاضر است از وجود خود برای کشورش، برای اسلامش، برای نظام اسلامی و برای آحاد ملتش، با وجود خود، با استعداد خود، با جان و تن خود سرمایهگذاری کند،او بسیجی است؛ در هر کجا که باشد.
2- در حقیقت همه انسانهای مؤمن، آگاه، بصیر، عاشق، متعهد، علاقهمند و آماده به کار،در هر میدانی از میدانها که برای ملت مفید است، حضور دارند، جزو بسیجند.
3- همهی جوانان، همه انسانها و همهی مردان و زنانی که در این کشور، دلشان با نور ایمان، منوّر است، در قبال مسؤولیت عظیمی که بر دوش ملت ایران نهاده شده است، احساس وظیفه میکنند. این پرچم پرافتخاری که دست ملت ایران سپرده شده است، یعنی پرچم سربلندی اسلام، پرچم عزّت اسلام، پرچم نامآوری و شکست ناپذیری اسلام؛ اینها امروز دست ملت ایران است. همهی کسانی که نسبت به این وظیفهی بزرگ، احساس مسؤولیت میکنند، در حقیقت بسیجی هستند. هرجا وظیفهای باشد، انسان بسیجی در میدان آن وظیفه، حاضر است.
4- در میان جوانان هرکس که این احساس مسؤولیت و این احساس علاقهی به اهداف را، همراه با اخلاص در وجود خود حس میکند، او بسیجی است. چه در نیروی مقاومت باشد، چه نباشد؛ چه رسما کارت بسیج گرفته باشد، چه نگرفته باشد.
5- هر کس که در دل برای سرنوشت خود، سرنوشت این ملت و آینده ایران اسلامی ارزش قائل است، برای استقلال و هویت ملت خود ارزشی قائل است، آن کسی که از تسلط قدرتهای بیگانه بیزار است، برایش آینده این کشور و این ملت و آینده دنیای اسلام یک هدف بزرگ محسوب می شود؛ آن کسی که از رنجهای ملت فلسطین دلش خون است؛ آن کسی که مایل است بیش از یک میلیارد مسلمان دنیا قدرت عجیبی را تشکیل بدهند که بشریت را به سمت کمال هدایت کنند و خودشان در قله کمال قرار بگیرند، آن کسی که این احساسات و این درکها را دارد و حاضر است در این راه قدمی بردارد،او بسیجی است.
6- آن مادری که با عشق به فرزند خود - که عشق مادران به فرزندانشان، چیزی شبیه افسانههاست؛ افسانهای که هر روز در زندگی ما، هزاران و هزاران بار واقعیت و تجسم پیدا میکند - با طوع و رغبت، او را راهی جبههی دفاع میکند و بعد که جنازهی فرزند شهیدش را تحویل میگیرد، به جای اظهار پشیمانی، به جای اظهار گله، اظهار سرافرازی و افتخار میکند، مظهر یک بسیجی کامل است.
7- آن خانوادههایی که در دوران سخت این کشور، در همهی مشکلاتی که بر سر راه این ملت وجود داشت، خود را سهیم دانستند؛ با زبانشان، با پولشان، با کار دستیشان، با حضورشان، همان کاری را که میتوانستند انجام بدهند، آن را به میدان آوردند، اینها بسیجیاند.
عرصههای حضور بسیج
بسیج یعنی به صحنه آمدن و به میدان آمدن. چه میدانی؟ میدان چالشهای حیاتی و اساسی. میدانها و چالشهای اساسی زندگی چیست؟ فقط آن وقتی است که به کشوری حمله شود و مردم آن کشور به صحنه بیایند تا از مرزهای خودشان دفاع کنند؟ البته که نه؛ این فقط یکی از موارد به میدان آمدن است.
1- آن وقتی هم که هویت ملی و سیاسی یک ملت مورد مناقشه قرار میگیرد، جای به میدان آمدن است.
2- آن وقتی هم که به فرهنگ و اعتقادات و باورهای ریشهدار یک ملت اهانت میشود و آن را تحقیر میکنند، جای به میدان آمدن است.
3- آن وقتی هم که نسل برگزیدهی یک ملت احساس میکنند از غافلهی دانش عقب ماندهاند و باید علاجی بکنند، جای به میدان آمدن است.
4- آن وقتی هم که احساس بشود پایههای یک زندگی مطلوب و عادلانه در کشور احتیاج به تلاش دارد تا ترمیم و یا استوار شود، جای به میدان آمدن است.
5- آن وقتی هم که جبهههای فکری و فرهنگی دنیا برای تسخیر ملتها با ابزارهای فوق مدرن میآیند تا ملتی را از سابقه و فرهنگ و ریشهی خود جدا کنند و براحتی آن را زیر دامن خودشان بگیرند، جای به میدان آمدن است. همهی اینها انسانهایی را میطلبد که نیاز را احساس کنند؛ آدمهای گیج و غافل و سرگرم نیازهای حقیر اصلا این نیازها را احساس نمیکنند.
6- عدم محدود نمودن بسیج به میدان جنگ: وقتی که بسیج را با نظر تحلیلی و دقیق نگاه میکنیم، میبینیم که میدان نبرد نظامی، تنها میدان حضور بسیج نبود. این، کار خدا بود که بسیج ملت ایران بتواند در سختترین میدانها که همان میدان جنگ است، چنان قدرتی از خود نشان دهد که دیرباورترین افراد هم قبول کنند که ملت ایران دارای توانایی است.
7- بسیج مرد همه میدانهای ملی: همهی میدانهایی که بسیج در آن حضور پیدا کرده است، میدانهای ملی است؛ میدانهای مربوط به همهی ملت - مثل میدان دفاع مقدس، میدان سازندگی و خدمات عمومی - است. هیچوقت کشور، از یک مجموعهی عظیمی که از بهترین فرزندان کشور و با این خصوصیات تشکیل شده است، بینیاز نیست. آنجایی که نیازمند رفتن به عرصهی نظامی است، او پیشاهنگ است؛ جوان و پیر هم نمیشناسد؛ دور و نزدیک هم نمیشناسد؛ آن جایی که جای حضور در عرصهی سیاسی و میدان سیاست است، او فعال و پرنشاط است؛ آن جایی که در عرصههای بینالمللی باید حضور پیدا کرد - عرصههای گوناگون بینالمللی؛ عرصهی سیاسی، عرصهی فرهنگی، عرصهی ورزشی - او در آنجا، مظهر عزت ملت و کشور خود است. با این روحیه، با این احساس، در آنجا حاضر میشود؛آن جایی که جای علم است، جای تحقیق است، جای صبر کردن بر مشکلات نوآوری علمی است، از جان و ذهن خودش مایه میگذارد؛ آن جایی که جای پول خرج کردن است، اگر پولی دارد، پول خرج میکند. این، بسیجی است.
8- بسیج یعنی نیروی کارآمد کشور برای همه میدانها: بسیج، یعنی نیروی کارآمد کشور برای همهی میدانها. میدان جنگ مطرح بود، بسیج کارآمدی خود را ثابت کرد. میدانهای دیگر هم که پیش بیاید - و تا بهحال خیلی از آنها پیش آمده است - باز بسیج کارآمدی خود را اثبات میکند. همان جوان دلباخته و عاشقی که در میدان جنگ، چشم به دهان فرمانده داشت و فرماندهاش را از شدت اخلاص و فداکاری و شیفتگی خود متحیر میکرد، همان جوان وارد دانشگاه هم که میشود، استاد خود را متحیر میکند؛ وارد آزمایشگاه علمی هم که میشود، همینطور است؛ در میدان تحلیل سیاسی هم که وارد میشود، همینگونه است.
9- بسیج مرد همه میدانهای سخت: در میان آحاد عظیم ملت شصت و پنج میلیونی ما، کسانی که اگر جان لازم باشد، میدهند؛ اگر مال لازم باشد، میدهند؛ اگر حضور به تن و جسمشان لازم باشد، آن را حاضر میکنند؛ اگر بحث سازندگی باشد، پا وسط میدان میگذارند؛ اگر بحث دفاع باشد، در وسط میدان میآیند؛ اگر لازم باشد برای هدفهای کشور، خود را از لحاظ علمی آماده کنند، این کار را میکنند؛ هرچه هدفهای والا از آنها بخواهند، حاضرند آن را تقدیم بکنند؛ آن جمعی که این خصوصیت را دارند، اسمشان بسیج است.
10- توان بسیجی در خدمت جهاد عمومی کشور: بسیج، یعنی مجموعه انسانهایی که نیروی خودشان را به میدان میآورند تا در جهاد عمومی کشور و ملتشان، در جهت رسیدن به قلهها، فعال باشند و با آنها همکاری کنند و در کارشان سهیم باشند؛ این، معنای بسیج است.
11- بسیج دلسوز انقلاب در همه عرصهها: امروز هم، بسیجی برای کشور دل می سوزاند برای آبادانی کشور تلاش می کند، برای حفظ استقلال ملی، هرچه بتواند کار می کند و از جان خود هم می گذرد، امروز هم اگر احساس کند دشمن می خواهد از روزنهای، چه اقتصادی و سیاسی و چه فرهنگی – به داخل کشور نفوذ کند در مقابل او میایستد و با مشت به صورتش میکوبد.
12- بسیج مرد عرصه ایستادگی در برابر دشمن: اگر روزی دشمنی به کشوری حمله نظامی کند. چه کسی در مقابلش میایستد؟ کسی که از همه به سرزمین خود علاقهمندتر است؛ به ملت خود علاقهمندتر است؛ به زخارف دنیوی بیعلاقهتر است؛ احساس مسؤولیت بیشتری میکند و متعهدتر است. چنین کسی میرود دفاع میکند. شما دیدید که در دوران جنگ، چه کسانی رفتند دفاع کردند. عمده میدان ما را، بسیج پر کرد.
د- مظهر یک بسیجی کامل
علیبنابیطالب مصداق کامل یک بسیجی فداکار انقلاب است. بسیجی یعنی این. یعنی همهی وجودش وقف اسلام است. وقف است برای آنچه پیغمبر میخواهد و خدا را خشنود میکند. امیرالمؤمنین علیهالصلاه و السلام هیچ مایهای برای شخص خود نگذاشت. در آن ده سال - ده سال حیات پیغمبر - امیرالمؤمنین علیهالصلاه والسلام هر کاری که کرد، برای پیشرفت اسلام بود. اینکه میبینید میگفتند فاطمهی زهرا و امیرالمؤمنین و فرزندانشان گرسنه ماندند، علتش همین است. والا این جوان اگر به فکر کاسبی بود، میتوانست بهتر از هر کاسبی، به کسب بپردازد. این همان علی است که بعدها در دوران پیریاش چاه میکند؛ چاهی که مثل گردن شتر، آب از آن بیرون میزد. آنوقت، هنوز دست و رویش را از گرد و غبار کار نشسته، مینشست و وقف نامهی چاه را مینوشت! آن حضرت از این کارها زیاد کرده است. چقدر نخلستانها آباد کرده بود. چرا باید امیرالمؤمنین علیهالصلاه و السلام، در جوانی گرسنه بماند؟ در روایت است که فاطمهی زهرا سلاماللهعلیها خدمت پیغمبر رفت. آنقدر گرسنگی کشیده بود که پیغمبر زردی گرسنگی را در صورت او مشاهده کرد؛ دل پیغمبر سوخت و برای دخترش دعا فرمود. همهی تلاش امیرالمؤمنین علیهالصلاه والسلام در راه خدا و برای پیشرفت اسلام بود. آن حضرت برای خودش کاری نمیکرد. این، همان مصداق کامل بسیجی است.
من به بسیجیانِ عزیزِ فعّالِ این کشورِ علوی و فاطمی عرض میکنم: امیرالمؤمنین علیهالصّلاه والسّلام را الگوی خودتان قرار دهید که بهترین و بزرگترین الگو برای بسیجیان مسلمان در همهی عالم، علیبنابیطالب علیهالسّلام است.
چکیده
بازتعریف هویت بسیج و بسیجی و تعمق و تدبر در فهم آن یکی از ضروریترین نیازها و وظایف امروز نسل امروز بسیج در آستانه آغاز دهه چهارم انقلاب اسلامی است. بیشک از آنجا که بسیج فرزند عزیز و صالح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) و شاگرد خلف ایشان حضرت آیت الله خامنهای است، برای رسیدن به شناختی حقیقی از معنای بسیجی و مولفهها و شاخصههای هویت بسیجی، باید به سراغ آراء و نظرات ایشان رفت و کلام این دو بزرگوار را مرور نمود.
در این نوشتار در پاسخ به سوال بسیجی کیست، مولفه هایی از رهنمودهای حضرت آیت الله خامنهای استخراج شده و در ذیل چهار سرفصل: الف- معنای بسیج ب- مولفههای هویتبخش بسیجی ج- بسیجی شامل چه کسانی است؟ د- مظهر یک بسیجی کامل؛ طبقه بندی گردیده است.
الف- معنای بسیج
1- حرکت عظیم ملت ایران، همراه با آگاهی
2- احساس آمیختهی با عقلانیت
3- حرکت و عمل آمیختهی با مبنای فکری
4- عملگرایی همراه با آرمانگرایی
5-دیدن افقهای دوردست؛ اینها مجموعهای است که ذهنیت و هویت بسیج را تشکیل میدهد.
6-اگر بخواهیم بسیج را در یک تعریف کوتاه معرفی کنیم، باید بگوییم: بسیج، عبارت است از مجموعهای که در آن، پاکترین انسانها، فداکارترین و آماده به کارترین جوانان کشور، در راه اهداف عالی این ملت و برای به کمال رساندن و به خوشبختی نائل کردن این کشور، جمع شدهاند.
7- بسیج، عبارت است از تشکیلاتی که در آن، افراد متفرق و تنها، به یک مجموعهی عظیم و منسجم و به یک گروه آگاه، متعهد، بصیر و بینای به مسائل کشور و به نیاز ملت، تبدیل میشوند.
8- مجموعهای که دشمن را بیمناک و دوستان را امیدوار و خاطرجمع میکند. معنای بسیج، این است.
9- بسیج در حقیقت، مظهر یک وحدت مقدس، میان افراد ملت است.
10- بسیج در واقع، مظهر عشق و ایمان و آگاهی و مجاهدت و آمادگی کامل، برای سربلند کردن کشور و ملت است. همهی انسانهایی که این خصوصیات را دارند، در واقع جزو بسیجند.
11-بسیج حرکتی خردمندانه؛ حرکت بسیج هم، از روز اول تا امروز، یک حرکت خردمندانه بوده است. به تبلیغات دشمنان، که بهترین جوانان ما و فداکارترین و با صفاترین و نورانیترین عناصر این ملت را، به تعصب و تحجر متهم میکنند، کاری نداریم.
12- بسیج حرکتی عمیق و منطبق بر نیازهای دنیای اسلام: بسیج یک حرکت بی ریشه و سطحی و صرفاً ازروی احساسات نیست، بسیج یک حرکت منطقی و عمیق و اسلامی و منطبق بر نیازهای دنیای اسلام – و به طریق اولی – جامعه اسلامی است. قرآن کریم می فرماید: «هو الذی ایدک بنصره و بالمؤمنین» ای پیامبر، خدای متعال تو را، هم به وسیله نصرت خودش و هم از طریق مؤمنین مؤید قرار داد و کمک کرد. این خیل عظیم مؤمنینی که در اینجا مورد اشاره آیه قران قرار گرفتهاند، عبارت دیگری است از آنچه که امروز به نام بسیج در جامعه ما قرار دارد.
13- بسیج یعنی حضور در صحنه؛ بسیج، یعنی حضور در میدانهایی که نظام اسلامی، وظیفهی انسانی و الهی و نیازهای کشور، حضور او را در آن میدانها لازم میداند و او را به آنها فرا میخواند. بسیجی، هر یک از آحاد ملت است که در هرجایی که به حضور او نیاز هست، آماده باشد.
14- بسیج یعنی حضور با ایمانترینها برای دفاع از کشور: بسیج، یعنی حضور بهترین و با نشاطترین و باایمانترین نیروهای عظیم ملت در میدانهایی که برای منافع ملی و برای اهداف بالا، کشورشان به آنها نیاز دارد. همیشه بهترین و خالصترین و شرافتمندترین و پرافتخارترین انسانها، این خصوصیات را دارند. بسیج در یک کشور، معنایش آن زمرهای است که حاضرند این پرچم افتخار را بر دوش بکشند و برایش سرمایهگذاری کنند؛ که آسان هم نیست.
15- امروز همه جوانان ما، پیران ما، دانشجویان ما، روحانیون ما، بزرگان ما، کوچکان ما و قشرهای مختلف مافهمیدهاند که سعادتشان در این است که اسلام را با بصیرت و با روشنبینی و خردمندی بفهمند و آن را بهکار گیرند تا بتوانند از دشمنیها بکاهند، دشمنیها را دفع کنند. این همان بسیج است؛ حقیقت بسیج یعنی این. ارتش بیست میلیونی که امام فرمودند، یعنی این.
16- بسیج به این معناست که جوانان ملت و عناصر کاری ملت، در میدانهای سخت، احساس کنند که به امید خدا و با توکل بر او، دارای چنان قدرت و توانایی هستند که میتوانند در مقابل دشمنان بایستند. این، معنای بسیج است.
17- بعضی خیال میکنند بسیج یک سازمان دولتی است؛ اما اینطور نیست. بسیج مجموعهای غیر رسمی در خدمت انقلاب: بسیج معنایش این است که آن روزی که میدان دفاع از مرزهای کشور یا از استقلال کشور یا از سربلندی کشور مطرح باشد و باز بشود، این فقط سازمانهای رسمی نیستند که وارد میدان میشوند؛ بلکه آحاد ملت به اینها کمک میکنند و وارد میدان میشوند؛ همچنان که در طول این بیست سال، در دوران جنگ و قبل از جنگ و بعد از جنگ وارد شدند. این معنای بسیج است.
اگر هر کدام از دستگاههای گوناگون کشور روحیهی بسیجی پیدا کنند، توفیقاتشان بیشتر میشود... فرهنگ بسیجی است که میتواند بر همه تحولات این کشور فایق بیاید و حرکت این کشور را تضمین کند.
ب- مؤلفههای هویت بخش بسیج
1- معنویت
2- شجاعت
3- غیرت
4- استقلال
5- آزادگی
6- اسیر خواستهای حقیر نشدن
7- بیدار شدن
8- حساس بودن
9- انگیزه داشتن
10- امید
11- تکیه به هدایت الهی و اعتماد به کمک الهی
12- ایمان عمیق؛ تلاش مخلصانه؛هشیاری در شناخت دشمن؛ گذشت و ایثار در برابر دوست؛و ایستادگی و مقاومت شجاعانه و خستگیناپذیر؛ این آن حقیقت والایی که امام بزرگوار ما به خاطر آن، بسیجی بودن را افتخار خود میدانست.
13- روشنبینی؛ حرکت منطقی و خردمندانه؛ محاسبات دقیق، کار دقیق و نتایج علمی جزو خصوصیاتی بوده که از روز اول تا امروز، در بسیج مردمی محسوس بوده است.
14- عنصر مؤمن انقلابی علاقهمند به سرنوشت میهن
15- علاقهمند به سرنوشت کشور
16- یک فرد فداکار
17- بسیج همچنین یعنی: انسان باهمتی که غیرت دینی و دانایی فکری و نیازشناسی و ابتکار و جوشش ذهنی و خلاقیت دارد ووارد میدان میشود.
18- بسیجی، یعنی: دلِ با ایمان،مغزِ متفکّر، دارای آمادگی برای همه میدانهایی که وظیفهای انسان را به آن میدانها فرا میخواند. این معنای بسیجی است.
19- از همه قشرها یک بسیجی، آن کسی است که مقدورات و امکان خود را در راه هدفهای عظیم این ملت به میدان میآورد؛ خود را سهیم میکند؛ خود را مسؤول میداند و مایل نیست کنار بنشیند، تا دیگران تلاش کنند، او هم نگاه کند؛ یا آنجایی که سودمند است، سودش را ببرد؛ و یا تا یک گوشهاش ساییده شد، بنا کند به ایراد گرفتن و اعتراض کردن؛ اینجور انسان هم در جامعه داریم؛ بسیجی آن کسی است که اینگونه نیست.
20- روحیه بسیجی یک روحیهای است که اگر در هر نقطهای و در هر قشری بهوجود بیاید، در آنجا فعالیت و نشاط و حرکت و حیات را مضاعف و چند برابر میکند؛ این معنای بسیج است.
21- شرط دیگر این است که در مقابل این حرکت و کار، از کسی مزد نخواهد. مزد، مربوط به جایی است که کسی از بیرون به ما انگیزه میدهد - این کار را بکن، این پول را بگیر - وقتی ما از درون و عمق جان و از عشقمان انگیزه میگیریم، از چه کسی میخواهیم مزد بگیریم؟ مزد دادن، تحقیر ماست؛ تحقیر انسانی است که از درون دارد، میجوشد. اینها خصوصیات یک انسان بسیجی است؛ فرهنگ بسیج یعنی این. هیچ ملت باشرفی از وجود مجموعه بسیجی در درون خود بینیاز نیست.
22- جهاد و شهادت، دو فصل بزرگ حرکت بسیج: مکتب بسیج، مکتب مجاهدت معنوی و مخلصانه است. این مجاهدت، برای ملت و کشور و بالاتر از همه برای دین خدا و سرافرازی پرچم آزادگی اسلامی در همهی دنیاست. این مجاهدت خطراتی دارد. بالاترین خطر برای انسان، جان باختن است. در مکتب بسیج، نام این جان باختن «شهادت» است. جهاد و شهادت، دو فصل بزرگ حرکت بسیجی است.
مولفههای دانشجوی بسیجی
حضرت امام خمینی(ره) در پیام خویش به مناسبت هفته بسیج در سال 1367 در ضرورت و هویت تشکل بسیج دانشجویی می فرمایند:« بسیج باید مثل گذشته و با قدرت و اطمینان خاطر به کار خود ادامه دهد و امروز یکی از ضروری ترین تشکلها بسیج دانشجو و طلبه است.»
1- دانشجوی بسیجی، آن عنصر نورانی و پاکنهادی است که در حال فراگرفتن دانش و آمادهسازی علمی و فکری خود برای شرکت در پیشرفت مادی ملت و کشورش، چراغ ایمان و هدایت را نیز در دل خود و در محیط دانشگاه فروزان میکند و فضا را با صلاح و صفا و نورانیت خود نورانی میسازد.
2- دانشجوی بسیجی کسی است که دشمن کمینگرفته را از یاد نمیبرد و غافلانه، خود و دانشگاه و کشورش را به دست تطاول دشمن نمیسپرد.
3- دانشجوی بسیجی، جوانی خود را مغتنم میشمرد و از لحظههای گرانبهای آن برای خودسازی علمی و فکری و روحی بهره میگیرد.
4- دانشجوی بسیجی، پیکار فرهنگی و فکری و عقلانی را نیز مانند حضور در میدانهای جنگ، با تکیه بر هوشمندی و تلاش و توکل به پیش میبرد و خود را در همه حال، سرباز اسلام و انقلاب و فرزند خمینی کبیر میشمرد.
5- بسیج دانشجویی در عین آنکه یک تشکل نظمیافته و برخوردار از سازماندهی است، نه در جناحهای سیاسی، هضم و حل میشود و نه خود را رقیب سازمانهای دانشجویی متعارف میشمرد.
6- هر دانشجویی با هر سلیقهی سیاسی، اگر پایبند به ارزشهای انقلاب و آمادهی حضور در عرصهی مبارزهی فرهنگی و سیاسی با استکبار و ایادی آشکار و نقابدار آن است، میتواند در خیل بسیجیان دانشگاه و عضوی از بسیج دانشجویی باشد.
ج) بسیج شامل چه کسانی است؟
1- آن کسی که با ایمان است، دنبال اهداف والاست، حاضر است از وجود خود برای کشورش، برای اسلامش، برای نظام اسلامی و برای آحاد ملتش، با وجود خود، با استعداد خود، با جان و تن خود سرمایهگذاری کند،او بسیجی است؛ در هر کجا که باشد.
2- در حقیقت همه انسانهای مؤمن، آگاه، بصیر، عاشق، متعهد، علاقهمند و آماده به کار،در هر میدانی از میدانها که برای ملت مفید است، حضور دارند، جزو بسیجند.
3- همهی جوانان، همه انسانها و همهی مردان و زنانی که در این کشور، دلشان با نور ایمان، منوّر است، در قبال مسؤولیت عظیمی که بر دوش ملت ایران نهاده شده است، احساس وظیفه میکنند. این پرچم پرافتخاری که دست ملت ایران سپرده شده است، یعنی پرچم سربلندی اسلام، پرچم عزّت اسلام، پرچم نامآوری و شکست ناپذیری اسلام؛ اینها امروز دست ملت ایران است. همهی کسانی که نسبت به این وظیفهی بزرگ، احساس مسؤولیت میکنند، در حقیقت بسیجی هستند. هرجا وظیفهای باشد، انسان بسیجی در میدان آن وظیفه، حاضر است.
4- در میان جوانان هرکس که این احساس مسؤولیت و این احساس علاقهی به اهداف را، همراه با اخلاص در وجود خود حس میکند، او بسیجی است. چه در نیروی مقاومت باشد، چه نباشد؛ چه رسما کارت بسیج گرفته باشد، چه نگرفته باشد.
5- هر کس که در دل برای سرنوشت خود، سرنوشت این ملت و آینده ایران اسلامی ارزش قائل است، برای استقلال و هویت ملت خود ارزشی قائل است، آن کسی که از تسلط قدرتهای بیگانه بیزار است، برایش آینده این کشور و این ملت و آینده دنیای اسلام یک هدف بزرگ محسوب می شود؛ آن کسی که از رنجهای ملت فلسطین دلش خون است؛ آن کسی که مایل است بیش از یک میلیارد مسلمان دنیا قدرت عجیبی را تشکیل بدهند که بشریت را به سمت کمال هدایت کنند و خودشان در قله کمال قرار بگیرند، آن کسی که این احساسات و این درکها را دارد و حاضر است در این راه قدمی بردارد،او بسیجی است.
6- آن مادری که با عشق به فرزند خود - که عشق مادران به فرزندانشان، چیزی شبیه افسانههاست؛ افسانهای که هر روز در زندگی ما، هزاران و هزاران بار واقعیت و تجسم پیدا میکند - با طوع و رغبت، او را راهی جبههی دفاع میکند و بعد که جنازهی فرزند شهیدش را تحویل میگیرد، به جای اظهار پشیمانی، به جای اظهار گله، اظهار سرافرازی و افتخار میکند، مظهر یک بسیجی کامل است.
7- آن خانوادههایی که در دوران سخت این کشور، در همهی مشکلاتی که بر سر راه این ملت وجود داشت، خود را سهیم دانستند؛ با زبانشان، با پولشان، با کار دستیشان، با حضورشان، همان کاری را که میتوانستند انجام بدهند، آن را به میدان آوردند، اینها بسیجیاند.
عرصههای حضور بسیج
بسیج یعنی به صحنه آمدن و به میدان آمدن. چه میدانی؟ میدان چالشهای حیاتی و اساسی. میدانها و چالشهای اساسی زندگی چیست؟ فقط آن وقتی است که به کشوری حمله شود و مردم آن کشور به صحنه بیایند تا از مرزهای خودشان دفاع کنند؟ البته که نه؛ این فقط یکی از موارد به میدان آمدن است.
1- آن وقتی هم که هویت ملی و سیاسی یک ملت مورد مناقشه قرار میگیرد، جای به میدان آمدن است.
2- آن وقتی هم که به فرهنگ و اعتقادات و باورهای ریشهدار یک ملت اهانت میشود و آن را تحقیر میکنند، جای به میدان آمدن است.
3- آن وقتی هم که نسل برگزیدهی یک ملت احساس میکنند از غافلهی دانش عقب ماندهاند و باید علاجی بکنند، جای به میدان آمدن است.
4- آن وقتی هم که احساس بشود پایههای یک زندگی مطلوب و عادلانه در کشور احتیاج به تلاش دارد تا ترمیم و یا استوار شود، جای به میدان آمدن است.
5- آن وقتی هم که جبهههای فکری و فرهنگی دنیا برای تسخیر ملتها با ابزارهای فوق مدرن میآیند تا ملتی را از سابقه و فرهنگ و ریشهی خود جدا کنند و براحتی آن را زیر دامن خودشان بگیرند، جای به میدان آمدن است. همهی اینها انسانهایی را میطلبد که نیاز را احساس کنند؛ آدمهای گیج و غافل و سرگرم نیازهای حقیر اصلا این نیازها را احساس نمیکنند.
6- عدم محدود نمودن بسیج به میدان جنگ: وقتی که بسیج را با نظر تحلیلی و دقیق نگاه میکنیم، میبینیم که میدان نبرد نظامی، تنها میدان حضور بسیج نبود. این، کار خدا بود که بسیج ملت ایران بتواند در سختترین میدانها که همان میدان جنگ است، چنان قدرتی از خود نشان دهد که دیرباورترین افراد هم قبول کنند که ملت ایران دارای توانایی است.
7- بسیج مرد همه میدانهای ملی: همهی میدانهایی که بسیج در آن حضور پیدا کرده است، میدانهای ملی است؛ میدانهای مربوط به همهی ملت - مثل میدان دفاع مقدس، میدان سازندگی و خدمات عمومی - است. هیچوقت کشور، از یک مجموعهی عظیمی که از بهترین فرزندان کشور و با این خصوصیات تشکیل شده است، بینیاز نیست. آنجایی که نیازمند رفتن به عرصهی نظامی است، او پیشاهنگ است؛ جوان و پیر هم نمیشناسد؛ دور و نزدیک هم نمیشناسد؛ آن جایی که جای حضور در عرصهی سیاسی و میدان سیاست است، او فعال و پرنشاط است؛ آن جایی که در عرصههای بینالمللی باید حضور پیدا کرد - عرصههای گوناگون بینالمللی؛ عرصهی سیاسی، عرصهی فرهنگی، عرصهی ورزشی - او در آنجا، مظهر عزت ملت و کشور خود است. با این روحیه، با این احساس، در آنجا حاضر میشود؛آن جایی که جای علم است، جای تحقیق است، جای صبر کردن بر مشکلات نوآوری علمی است، از جان و ذهن خودش مایه میگذارد؛ آن جایی که جای پول خرج کردن است، اگر پولی دارد، پول خرج میکند. این، بسیجی است.
8- بسیج یعنی نیروی کارآمد کشور برای همه میدانها: بسیج، یعنی نیروی کارآمد کشور برای همهی میدانها. میدان جنگ مطرح بود، بسیج کارآمدی خود را ثابت کرد. میدانهای دیگر هم که پیش بیاید - و تا بهحال خیلی از آنها پیش آمده است - باز بسیج کارآمدی خود را اثبات میکند. همان جوان دلباخته و عاشقی که در میدان جنگ، چشم به دهان فرمانده داشت و فرماندهاش را از شدت اخلاص و فداکاری و شیفتگی خود متحیر میکرد، همان جوان وارد دانشگاه هم که میشود، استاد خود را متحیر میکند؛ وارد آزمایشگاه علمی هم که میشود، همینطور است؛ در میدان تحلیل سیاسی هم که وارد میشود، همینگونه است.
9- بسیج مرد همه میدانهای سخت: در میان آحاد عظیم ملت شصت و پنج میلیونی ما، کسانی که اگر جان لازم باشد، میدهند؛ اگر مال لازم باشد، میدهند؛ اگر حضور به تن و جسمشان لازم باشد، آن را حاضر میکنند؛ اگر بحث سازندگی باشد، پا وسط میدان میگذارند؛ اگر بحث دفاع باشد، در وسط میدان میآیند؛ اگر لازم باشد برای هدفهای کشور، خود را از لحاظ علمی آماده کنند، این کار را میکنند؛ هرچه هدفهای والا از آنها بخواهند، حاضرند آن را تقدیم بکنند؛ آن جمعی که این خصوصیت را دارند، اسمشان بسیج است.
10- توان بسیجی در خدمت جهاد عمومی کشور: بسیج، یعنی مجموعه انسانهایی که نیروی خودشان را به میدان میآورند تا در جهاد عمومی کشور و ملتشان، در جهت رسیدن به قلهها، فعال باشند و با آنها همکاری کنند و در کارشان سهیم باشند؛ این، معنای بسیج است.
11- بسیج دلسوز انقلاب در همه عرصهها: امروز هم، بسیجی برای کشور دل می سوزاند برای آبادانی کشور تلاش می کند، برای حفظ استقلال ملی، هرچه بتواند کار می کند و از جان خود هم می گذرد، امروز هم اگر احساس کند دشمن می خواهد از روزنهای، چه اقتصادی و سیاسی و چه فرهنگی – به داخل کشور نفوذ کند در مقابل او میایستد و با مشت به صورتش میکوبد.
12- بسیج مرد عرصه ایستادگی در برابر دشمن: اگر روزی دشمنی به کشوری حمله نظامی کند. چه کسی در مقابلش میایستد؟ کسی که از همه به سرزمین خود علاقهمندتر است؛ به ملت خود علاقهمندتر است؛ به زخارف دنیوی بیعلاقهتر است؛ احساس مسؤولیت بیشتری میکند و متعهدتر است. چنین کسی میرود دفاع میکند. شما دیدید که در دوران جنگ، چه کسانی رفتند دفاع کردند. عمده میدان ما را، بسیج پر کرد.
د- مظهر یک بسیجی کامل
علیبنابیطالب مصداق کامل یک بسیجی فداکار انقلاب است. بسیجی یعنی این. یعنی همهی وجودش وقف اسلام است. وقف است برای آنچه پیغمبر میخواهد و خدا را خشنود میکند. امیرالمؤمنین علیهالصلاه و السلام هیچ مایهای برای شخص خود نگذاشت. در آن ده سال - ده سال حیات پیغمبر - امیرالمؤمنین علیهالصلاه والسلام هر کاری که کرد، برای پیشرفت اسلام بود. اینکه میبینید میگفتند فاطمهی زهرا و امیرالمؤمنین و فرزندانشان گرسنه ماندند، علتش همین است. والا این جوان اگر به فکر کاسبی بود، میتوانست بهتر از هر کاسبی، به کسب بپردازد. این همان علی است که بعدها در دوران پیریاش چاه میکند؛ چاهی که مثل گردن شتر، آب از آن بیرون میزد. آنوقت، هنوز دست و رویش را از گرد و غبار کار نشسته، مینشست و وقف نامهی چاه را مینوشت! آن حضرت از این کارها زیاد کرده است. چقدر نخلستانها آباد کرده بود. چرا باید امیرالمؤمنین علیهالصلاه و السلام، در جوانی گرسنه بماند؟ در روایت است که فاطمهی زهرا سلاماللهعلیها خدمت پیغمبر رفت. آنقدر گرسنگی کشیده بود که پیغمبر زردی گرسنگی را در صورت او مشاهده کرد؛ دل پیغمبر سوخت و برای دخترش دعا فرمود. همهی تلاش امیرالمؤمنین علیهالصلاه والسلام در راه خدا و برای پیشرفت اسلام بود. آن حضرت برای خودش کاری نمیکرد. این، همان مصداق کامل بسیجی است.
من به بسیجیانِ عزیزِ فعّالِ این کشورِ علوی و فاطمی عرض میکنم: امیرالمؤمنین علیهالصّلاه والسّلام را الگوی خودتان قرار دهید که بهترین و بزرگترین الگو برای بسیجیان مسلمان در همهی عالم، علیبنابیطالب علیهالسّلام است.
+ نوشته شده در شنبه سیزدهم فروردین ۱۳۹۰ ساعت 15:4 توسط مجيد پناهی (غريب)
|